ហេតុអ្វីកាណាដា ចង់បង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ?
រាជធានីអូតតាវ៉ា៖ ពិភពលោក កំពុងតែក្លាយជាកន្លែងដ៏គ្រោះថ្នាក់ ហើយនោះមានន័យ ថា កាណាដា មិនគួរច្រានចោលនូវលទ្ធភាព ដែលរដ្ឋាភិបាលក្រុងអូតតាវ៉ា (Ottawa) អាចនឹងត្រូវការទិញអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នាពេលខាងមុខ។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អតីតនាយសេនាធិការ នៃក្រសួងការពារជាតិកាណាដា។
សារព័ត៌មាន The Daily Digest បានផ្សាយ ថា ប្រធានាធិបតីសហរដ្ឋអាមេរិក លោក ដូណាល់ ត្រាំ (Donald Trump) កំពុងតែធ្វើឲ្យសន្ដិសុខលោកខាងលិច ក្រឡាប់ចាក់ ចាប់តាំងពីឆ្នាំដំបូង នៃអាណត្ដិទី២របស់គាត់។ ការគំរាមកំហែងឥតឈប់ឈរ ចំពោះការដាក់ប្រទេសកាណាដា និង មហាកោះហ្គ្រីនឡែនដ៍របស់ដាណឺម៉ាក ជាទឹកដីរបស់ខ្លួន បាននាំឲ្យមានការរង្គោះរង្គើដល់សម្ពន្ធមិត្តចាស់របស់ក្រុងវ៉ាស៊ីនតោន ហើយបានធ្វើឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ ដល់សម្ពន្ធមិត្តជាច្រើនទៀតរបស់សហរដ្ឋអាមេរិក។
កាណាដា បានទទួលស្គាល់ ចំពោះការគំរាមកំហែងដល់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ខ្លួន ដែលបានបង្កឡើង ដោយសហរដ្ឋអាមេរិក បន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ ដាក់ពន្ធលើប្រទេសនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ក្តីបារម្ភក្នុងចំណោមក្រុមឥស្សរជននយោបាយ ក៏បានចោទជាសំណួរ អំពីតម្រូវការរបស់កាណាដា នៅក្នុងការទទួលបានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។
ចម្ងល់លើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ក្លាយជាសំណួរមួយ ដែលបានលើកឡើង កាលពីដើមឆ្នាំ២០២៥ បន្ទាប់ពីអតីតនាយករដ្ឋមន្ត្រីកាណាដា លោក ចាស្ទីន ទ្រូដូ (Justin Trudeau) បានលាលែងពីតំណែង ដើម្បីបើកផ្លូវ សម្រាប់អ្នកដឹកនាំថ្មី។ នៅពេលនោះ ការតស៊ូដ៏លំបាកមួយ នៅក្នុងចំណោមមេដឹកនាំគណបក្សសេរីនិយម ដែលរំពឹងទុក បាននាំឱ្យមានការព្រួយបារម្ភ អំពីអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ។
ក្រុមអ្នកជំនាញកាណាដា បានលើកឡើង ថា លោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ កំពុងតែគំរាមកំហែងយ៉ាងច្បាស់ មកលើអធិបតេយ្យភាពរបស់កាណាដា ហើយថា គាត់ចង់ច្បាមយកប្រទេសកាណាដា ដាក់ជារដ្ឋទី៥១របស់សហរដ្ឋអាមេរិក។ នេះបើតាមការដកស្រង់ពីការផ្សាយរបស់កាសែតអង់គ្លេស The Telegraph (ឌឺ តេឡេហ្ក្រាហ្វ)។ ដំណោះស្រាយរបស់អ្នកជំនាញ គឺកិច្ចការពារ ធានាតាមរយៈសម្ពន្ធមិត្តដ៏ជិតស្និទ្ធរបស់កាណាដា នៅអឺរ៉ុប។
ក្រុមអ្នកជំនាញកាណាដា បានបញ្ជាក់ ថា៖«យើងនឹងធ្វើការជាបន្ទាន់ ជាមួយដៃគូទាំងនោះ ដើម្បីបង្កើតទំនាក់ទំនងសន្តិសុខកាន់តែជិតស្និទ្ធ… នៅក្នុងពេលវេលាសហរដ្ឋអាមេរិក គំរាមកំហែង។ រីឯទំនុកចិត្តដែលថា កាណាដា នឹងត្រូវការការការពារនុយក្លេអ៊ែរ ពីសហរដ្ឋអាមេរិក គឺជាការគណនានយោបាយមួយ នៅឆ្ងាយពេក នាពេលនេះ។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ បន្ទាប់ពីលោកប្រធានាធិបតី ដូណាល់ ត្រាំ គំរាមកំហែងកាណាដា និងសម្ពន្ធមិត្តសំខាន់ៗផ្សេងៗទៀតនោះមក គំនិតពីដំណោះស្រាយនុយក្លេអ៊ែរ ចំពោះបញ្ហាសន្តិសុខរបស់កាណាដា អាចនឹងកើតមានកាន់តែទូលំទូលាយ នៅក្នុងឆាកនយោបាយរបស់ប្រទេសអាមេរិកខាងជើងមួយនេះ។
លោកឧត្ដមសេនីយ៍ វ៉ាយណេ អឺរេ ( Wayne Eyre) អតីតប្រមុខការពាជាតិកាណាដា ដែលបានលាលែងពីតួនាទី កាលពីឆ្នាំ២០២៤ បានបញ្ជាក់ កាលពីពេលថ្មីៗ នៅក្នុងវេទិកា ស្តីពីការត្រៀមខ្លួនរបស់យោធាកាណាដា ថា ប្រទេសកាណាដា គួរតែរក្សាគោលនយោបាយ ដែលអាចបត់បែនបាន លើការទទួលបានអាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន ហើយមិនត្រូវបដិសេធ ពីលទ្ធភាព ដែលរដ្ឋាភិបាលអូតតាវ៉ា អាចត្រូវការ ដើម្បីទទួលបានសមត្ថភាពអាវុធបែបនេះឡើយ។
លោកឧត្ដមសេនីយ៍ រូបនេះ បានលើកឡើង បន្ទាប់ពីមានសំណួរចោទសួរ ថា តើប្រទេសកាណាដា គួរតែអភិវឌ្ឍរបាំងនុយក្លេអ៊ែរ នៅក្នុងយុគសម័យថ្មី នៃភាពចលាចលខាងភូមិសាស្ត្រនយោបាយដែរឬទេ? ប៉ុន្ដែបើតាមគេហទំព័រ The Globe and Mail (ឌឺ ហ្លោប អេនដ៍ ម៉េល) បានឲ្យដឹង ថា នៅទីនេះ ជាប្រទេសកាណាដា សូមរក្សាជម្រើសរបស់យើងឱ្យបើកចំហ។ យើងមានសហគ្រាសនុយក្លេអ៊ែរដ៏ល្អ នៅទីនេះ។
លោកឧត្ដមសេនីយ៍ចូលនិវត្ដន៍រូបនេះ បានសង្កត់ធ្ងន់ ថា៖«ប្រសិនបើលក្ខខណ្ឌប្រែប្រួល យើងមានហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធស៊ីវិល។ យើងមានអ្នកវិទ្យាសាស្ត្រ ប្រសិនបើកាណាដា ចង់បង្កើតអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ គឺរដ្ឋាភិបាលក្រុងអូតតាវ៉ា មានអ្វីៗគ្រប់យ៉ាង ដែលកាណាដា ត្រូវធ្វើ»។
ប្រទេសកាណាដា បានដើរតួនាទីយ៉ាងសំខាន់ក្នុងការអភិវឌ្ឍន៍អាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ហើយថែមទាំងដាក់អាវុធនុយក្លេអ៊ែររបស់អាមេរិក នៅលើទឹកដីរបស់ខ្លួន រហូតដល់ទសវត្សរ៍ឆ្នាំ១៩៨០។ ទោះជាយ៉ាងណាក៏ដោយ ប្រសិនបើរដ្ឋាភិបាលក្រុងអូតតាវ៉ា បានផ្លាស់ប្តូរគោលនយោបាយ ដើម្បីទទួលបាននុយក្លេអ៊ែររបស់ខ្លួន កាណាដា នឹងបន្តគោលនយោបាយ រយៈពេល៥០ឆ្នាំ ដើម្បីតស៊ូមតិ សម្រាប់ការមិនរីកសាយភាយអាវុធដ៏គ្រោះថ្នាក់បំផុតប្រភេទនេះ។
The Globe and Mail បានបន្ដ ថា ប្រទេសកាណាដា គឺជាប្រទេសហត្ថលេខី នៃសន្ធិសញ្ញាអន្តរជាតិ ស្តីពីការមិនរីកសាយភាយអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ដែលក្រុងអូតតាវ៉ា បានចុះហត្ថលេខា នៅក្នុងឆ្នាំ១៩៦៨ និងបានផ្តល់សច្ចាប័ន នៅឆ្នាំ១៩៦៩ ដូច្នេះការផ្លាស់ប្តូរ ដើម្បីទទួលបានអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ នឹងបង្ហាញពីការប្រែប្រួលគោលនយោបាយដ៏សំខាន់ នៅក្នុងប្រទេសអាមេរិកខាងជើងមួយនេះ។ មួយវិញទៀត ប្រសិនបើកាណាដា ទទួលយកអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ក្រុងអូតតាវ៉ា នឹងមានកាតព្វកិច្ច ដកខ្លួនចេញពីកតិកាសញ្ញានេះ ដែលនៅក្រោមមាត្រាទី២ ដោយប្តេជ្ញា ថា កាណាដា និងរដ្ឋដែលមិនមែនជាអាវុធនុយក្លេអ៊ែរផ្សេងៗទៀត មិនទទួលបាន ឬអនុវត្តការគ្រប់គ្រង លើអាវុធនុយក្លេអ៊ែរ ឬឧបករណ៍បំផ្ទុះនុយក្លេអ៊ែរដទៃទៀត៕ ប្រែសម្រួលដោយលោក ណុប ស៊ីនួន